Jak głoszą dokumenty biblioteki...

 
„Nie jest najważniejsze, abyś był lepszy od innych – najważniejsze jest, abyś był lepszy od samego siebie z dnia wczorajszego”.             Mahatma Gandhi
 
Jak głoszą dokumenty biblioteki, potwierdzone przez Dyrektora Pedagogicznej Biblioteki: "Biblioteka Pedagogiczna
w Słupsku została powołana do życia przez Wydział Oświaty i działała na podstawie Dekretu z dnia 17 kwietnia 1946 roku o bibliotekach i opiece nad zbiorami bibliotecznymi /Dz.U.nr 26, poz.163/."
 
Pierwszy wpis w księdze inwentarzowej dokonany został dnia 4 XII 1954 roku. Pod koniec 1954 roku majątek biblioteki stanowiło 320 książek. Spośród pierwszych wpisów do inwentarza księgozbioru, szczególnie zwracają uwagę ciekawie dziś i nieco egzotycznie brzmiące tytuły: O projekcie konstytucji ZSRR, Kultura fizyczna i sport a ZSRR, Teoria Miczurina w walce z idealizmem w biologii i in. Na pierwszych kartach księgi inwentarzowej znalazły się również książki Lenina, Stalina, Bieruta, Engelsa. Już na pierwszy rzut oka, tytuły te i sposób nabycia książek, odnotowany w pierwszej księdze inwentarzowej, daje obraz rzeczywistości lat 50-tych.
 
Początkowo biblioteka mieściła się w budynku Prezydium Miejskiej Rady Narodowej. Z dniem 1 października 1958 roku została przeniesiona do nowego pomieszczenia w Inspektoracie Oświaty, a prowadził ją wówczas bibliotekarz - nauczyciel Edward Aluchna, zatrudniony w wymiarze 28 godzin tygodniowo. Pełnił on funkcję kierownika do VI 1965 roku. Inspektorat Oświaty, w którym funkcjonowała w tamtym czasie biblioteka, starał się poprawić warunki lokalowe - wyznaczając pomieszczenie i wymieniając stary sprzęt na nowy. Poza tym zdobył znaczne środki finansowe na zakup książek i prenumeratę czasopism.
 
Mimo takiej opieki warunki działalności tego typu placówki, jaką jest pedagogiczna biblioteka, nie były odpowiednie. Poza nią miał tam siedzibę Zarząd Oddziału Powiatowego Związku Nauczycielstwa Polskiego, a potem Powiatowy Ośrodek Metodyczny. Pokój, w którym znajdowała się biblioteka był przejściowy, a odwiedziny klientów, narady
i zebrania uniemożliwiały spokojną i normalną pracę.
 
Na początku 1966 roku Inspektorat Oświaty przekazał bibliotece pomieszczenie zajmowane przez Ośrodek Metodyczny. Nowy lokal umożliwił pracę przy dziennym świetle oraz utworzenie kilku miejsc dla czytelników. Kierownikiem placówki był wówczas Stanisław Kędziora. Jednak dopiero w 1972 roku, po przeniesieniu księgozbioru na III piętro budynku Miejskiej Biblioteki Publicznej w Słupsku, biblioteka zyskała miejsce na samodzielną wypożyczalnię. Wkrótce też biblioteka rozpoczęła działalność jako placówka wojewódzka.
 
Dnia 1 listopada 1976 roku na mocy aktu nominacyjnego (Zarządzenia Kuratora Oświaty i Wychowania w Słupsku)
w miejsce Pedagogicznej Biblioteki Powiatowej powołana została Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka. Do chwili przeniesienia księgozbioru do samodzielnej siedziby traktowana była jako dział pedagogiczny Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej. Kadra pracownicza składała się wówczas z dwóch osób: dyrektora mgr Domiceli Kaczmarek
i nauczyciela - bibliotekarza - Jadwigi Kłosowskiej. Do końca 1977 roku grono pracowników biblioteki powiększyło się
o dziewięć osób, co umożliwiło powstanie Wydziałów: udostępniania, opracowania, gromadzenia i bibliograficzno-informacyjnego.
 
Księgozbiór odziedziczony po Pedagogicznej Bibliotece Powiatowej wynosił 16 tys. 875 woluminów. Korzystało z niego wówczas 922 czytelników. Systematycznie jednak zbiory biblioteki powiększały się i wymagała ona pilnie nowego pomieszczenia w celu rozwijania swojej działalności. W marcu 1977 roku Kuratorium Oświaty i Wychowania podjęło decyzję o przystosowaniu do potrzeb biblioteki parteru Szkoły Podstawowej Nr 10 przy dawnej ul. M.Buczka. Oddanie obiektu przewidziane zostało na październik 1978 roku. Nowe wyposażenie zostało wykonane w czynie społecznym w warsztatach szkolnych Słupskiego Technikum Drzewnego, a praca potraktowana jako praca dyplomowa uczniów szkoły. Autorem projektu adaptacji budynku został Stanisław Ćwik, nauczyciel Zespołu Szkół Drzewnych w Słupsku.
 
Artykuł o bibliotece, który ukazał się w prasie w tamtym czasie informował m.in.:
 
"...W tym roku na zakup ksiażek przeznaczono 300 tys. zł. Zakupuje się je nie tylko w księgarniach,
ale i w antykwariatach...
...Bibliotekę utworzono z myślą o nauczycielach studiujących. Jest ich coraz więcej. Poza nimi, placówkę licznie odwiedzają studenci słupskiej WSP....wśród czytelników znaleźć można pracowników milicji, wojska, wielu zakładów pracy...
...Dzięki Kuratorium Oświaty i Wychowania, biblioteka otrzyma nowe wyposażenie. Będą to dwie czytelnie i sala audiowizualna - wyposażona w magnetofony, telewizor, epidiaskop, czytnik do mikrofilmów itp...
...Biblioteka sprawować będzie pieczę nad działami nauczycielskimi w bibliotekach szkolnych."
 
Dnia 15 stycznia 1979 roku biblioteka, dumna z nowych pomieszczeń, otworzyła swoje podwoje dla czytelników. Pierwszym naszym czytelnikiem w nowej siedzibie był Waldemar Bartłomiejczuk - student WSP. Otwarcie, z udziałem oficjalnych gości, odbyło się 13 marca. Notatki umieszczone z tej okazji w lokalnej prasie informowały:
 
"Dysponująca ponad 30 tys. woluminów ważnych, poszukiwanych zwłaszcza przez nauczycieli, dzieł naukowych
i popularnonaukowych, a także bogatym zestawem taśm, płyt i przeźroczy Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka
w Słupsku znalazła siedzibę w nowocześnie urządzonych pomieszczeniach przy ul. Jaracza 18 a..."  
 
Prowadzona od wielu lat Kronika biblioteki dokumentowała i dokumentuje kolejne, istotne etapy funkcjonowania Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Słupsku. Codzienną pracę informacyjną i edukacyjną z czytelnikami, systematyczną współpracę z bibliotekami i innymi placówkami kulturalno - oświatowymi Słupska oraz pedagogicznymi bibliotekami w kraju. Pracownicy biblioteki wielokrotnie uczestniczyli w sesjach i konferencjach naukowych, wystawach, wycieczkach, szkoleniach w Częstochowie, Krakowie, Toruniu, Kaliszu, Białymstoku i innych miastach.
W czytelni naszej biblioteki odbywały się i odbywają nadal liczne spotkania nauczycieli słupskich szkół połączone
z wystawami tematycznymi, prelekcjami, szkoleniami, prezentowaniem nowości, konferencje i zespoły metodyczne
dla nauczycieli i bibliotekarzy. Kronika odnotowywała ponadto wszystkie spektakularne wydarzenia, które wpłynęły
na sposób funkcjonowania i wizerunek naszej biblioteki.
 
W 1980 roku w Kronice biblioteki znajdziemy notatkę o odwiedzinach włoskich nauczycieli, przedstawicieli młodzieży francuskiej przebywającej na obozie UNESCO w Słupsku oraz wizytę członka Bułgarskiej Akademii Nauk, prof. Denio Grdewa. W sierpniu tego roku biblioteka doczekała się własnego ekslibrisu. Zaprojektował go i wykonał zaprzyjaźniony od dawna z naszą biblioteką nauczyciel Stanisław Ćwik.
 
W 1986 roku minęło dziesięć lat działalności biblioteki jako wojewódzkiej placówki oświatowej. W 5 filiach i 6 wydziałach biblioteki głównej pracowało wówczas 22 pracowników pedagogicznych - nauczycieli-bibliotekarzy. Biblioteka intensywnie współpracowała z Kuratorium Oświaty i Wychowania w Słupsku, Ośrodkiem Doskonalenia Nauczycieli i Związkiem Nauczycielstwa Polskiego wspierając edukację nauczycieli i studentów kierunków pedagogicznych. Pracownicy pedagogiczni brali czynny udział w życiu kulturalnym miasta. W czytelni odbywały się spotkania nauczycieli z wykładowcami WSP w Słupsku, z naukowcami innych ośrodków uczelnianych, członkami Towarzystwa Literackiego im. A.Mickiewicza.
 
Działalność biblioteki poza realizowaniem podstawowych celów, określonych funkcją gromadzenia, przechowywania, opracowywania i udostępniania księgozbioru, Kronika biblioteki opisywała następująco:
 
"PBW i jej filie biorą czynny udział w pracach Wojewódzkiej Rady Postępu Pedagogicznego. Biblioteka nasza prowadzi rejestr nowatorów, sporządza bibliografie, przygotowuje zestawy lektur na podany temat. Bierze udział w spotkaniach nowatorów, prezentuje nowości wydawnicze. W naszej bibliotece spotykają się członkowie sekcji bibliotekarskiej, działającej przy Zarządzie Okręgu ZNP. Pani Dyrektor jest przewodniczącą sekcji. 
Ściśle współpracujemy z Towarzystwem Wiedzy Powszechnej, z Towarzystwem Literackim im. A. Mickiewicza. Wspólnie organizowane są spotkania z pisarzami i profesorami uniwersyteckimi"
.         
 
Początek lat dziewięćdziesiątych to dla biblioteki okres zwiększonego zainteresowania automatyzacją, ważnych zmian kadrowych, stałego zwiększania się księgozbioru oraz realizowania nowych sposobów zaprzyjaźniania czytelników
z książką i biblioteką. W marcu 1991 roku odeszła na emeryturę wieloletnia pani dyrektor mgr Domicela Kaczmarek. Dnia 21 marca 1991 roku funkcję tę objęła mgr Mariola Łukasiuk. Z myślą o słupskich nauczycielach biblioteka prowadziła w latach dziewięćdziesiątych okresowe, niskopłatne kusy obsługi mikrokomputerów. Niewielu nauczycieli miało wówczas okazję poznania pracy na komputerze, toteż kursy cieszyły się wśród grona pedagogicznego sporym uznaniem.
 
Jesień 1993 roku była szczególnym momentem w działalności biblioteki. Rozpoczęły się bliskie spotkania słupskiej młodzieży z literaturą. Odbyła się pierwsza Słupska Jesień Poezji. Coroczne spotkania z literaturą kontynuowane są
w kolejnych edycjach już nie jesieni, ale Słupskiej Wiosny Literackiej, z wielkim zaangażowaniem dyrektora PBW Marioli Łukasiuk i pracowników biblioteki, a dorobek tego wyjątkowego przedsięwzięcia stanowi wizytówkę biblioteki. Historia i najnowsze wydarzenia związane z imprezą opisane są na sąsiedniej stronie.
 
W latach dziewięćdziesiątych biblioteka przygotowywała się do komputeryzacji pracy. Pracownicy na kursach doskonalili warsztat pracy z zakresu bibliotekoznawstwa oraz poznawali metody pracy z komputerem w bibliotece. Wielkość zbiorów przekroczyła w tamtym czasie 85 tys. woluminów. Następowały kolejne zmiany lokalizacji książek, magazynów, segregacji księgozbioru, spowodowane powiększaniem się księgozbioru oraz rosnącym potrzebom czytelników.
 
W dwudziesty pierwszy wiek Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka weszła z prawie stutysięczym księgozbiorem cieszącym się zainteresowaniem nauczycieli, studentów przygotowujących się do roli pedagoga oraz uczniów pragnących z pomocą książki, filmu czy płyty zdobyć nowe umiejętności i poszerzyć wiedzę. Weszła z kadrą pedagogiczną stale doskonalącą swoje umiejętności i wzbogacającą warsztat pracy, tak by mogła wypełniać misję biblioteki jako centrum multimedialnego. Biblioteka stała się instytucją otwartą na potrzeby i wychodzącą naprzeciw zmieniającym się oczekiwaniom czytelników.
 
Niewątpliwym sukcesem tych lat, w ocenie Renaty Mazurek – dyrektora PBW w latach 2007-2013 była realizacja partnerskiego projektu: Pomorska Biblioteka Cyfrowa. Projekt realizowany był w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Pomorskiego na lata 2007- 2013. W realizacji projektu uczestniczyło także dziesięć innych bibliotek naukowych Pomorza  (http://pbc.gda.pl/dlibra). Celem projektu było utworzenie wspólnej dla bibliotek Pomorza bazy zbiorów materiałów bibliotecznych w postaci elektronicznej, udostępnianie w formie cyfrowej zbiorów piśmienniczych oraz multimedialnych z dziedziny szkolnictwa, studiów wyższych oraz szeroko rozumianej kultury.  Projekt umożliwił też pełną elektroniczną obsługę czytelnika. Bardzo cennym elementem projektu była digitalizacja zbiorów, która umożliwiła udostępnienie czytelnikom nowej usługi dostępu do pełnych tekstów dzieł literackich poprzez Internet.
 
Za realizację projektu PBW w Słupsku otrzymała w 2011 roku wyróżnienie „Pozytywista Roku 2011” w kategorii Kultura i Sztuka. Nagroda przyznawana jest przez Fundację Regionalnych Inkubatorów Przedsiębiorczości „Wokulski”
w Warszawie i „…ma na celu uhonorowanie dorobku, wkładu pracy, czy innego typu działań, które służą rozwojowi danej dziedziny życia, ale też przekładają się na wartość praktyczną dla społeczeństwa. Nagroda (…) wyróżnia te osoby i instytucje (…) dzięki działaniom których dokonywane są zmiany systemowe służące poprawie życia ludzi znajdujących się w ich bezpośrednim oddziaływaniu (…)” - pisze Zespół Fundacji Wokulski.
 
Działalność biblioteki w latach 2007 – 2013 to rozwój współpracy z wieloma instytucjami Pomorza owocującej ciekawymi działaniami edukacyjnymi oraz kulturalnymi na rzecz lokalnej społeczności, takich jak m.in.: Bałtycki Festiwal Nauki, Pomorskie Krajobrazy Pomorza – konkurs literacko-fotograficzny dla młodzieży, Dni Kultury Węgierskiej, „Książka, która mnie wzruszyła, rozbawiła, zainteresowała …” konkurs plastyczno-literacki; Międzyszkolny Konkurs Poetycki. To również czas kontynuacji Słupskiej Wiosny Literackiej, w organizacji której Biblioteka współpracowała z ponad 300 placówkami edukacyjnymi i kulturalnymi Pomorza. Wszystkie inicjatywy podejmowane przez PBW w Słupsku wspierało Stowarzyszenie Edukacyjne „Volumin”, dzięki któremu pozyskiwano środki finansowe na działalność kulturalną i oświatową.
 
Inicjatywą, która także wpisała się w tradycję Pomorza stał się Konkurs Literacki dla Nauczycieli. Celem konkursu była popularyzacja twórczości literackiej nauczycieli, integracja pomorskiego środowiska oświatowego, rozwijanie wyobraźni twórczej, zdolności i zainteresowań literackich.
 
Dziś naszą codziennością są przede wszystkim działania w zakresie wsparcia pracy szkół i placówek oświatowych, zmierzające do wypracowania kompleksowego systemu wspomagania, realizowanego zgodnie z wytycznymi MEN
i obowiązującym Bibliotekę rozporządzeniem w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych bibliotek pedagogicznych. Zadanie to realizować będziemy wspólnie z innymi placówkami oświatowymi, zgodnie Państwem
i Państwa potrzebami, w oparciu  o  zasoby informacji pedagogicznej, które posiadamy.
 
        Szeroki dostęp do zbiorów książkowych i czasopiśmienniczych dotyczących pedagogiki, metodologii przedmiotów, psychologii i nauk pokrewnych; zbiory multimedialne wspierające edukację i wychowanie; programy wychowawcze i profilaktyczne; dostęp do kartoteki najaktualniejszych zagadnień z oświaty oraz umiejętności w zakresie tik, zajęcia edukacji czytelniczej i medialnej oraz promocja czytelnictwa, a także sieci współpracy i samokształcenia nauczycieli, organizacja warsztatów i seminariów –  to tylko niektóre, ogólnie zdefiniowane zasoby informacji pedagogicznej, którą dysponujemy oraz umiejętności, w posiadaniu których jesteśmy, i którymi chętnie podzielimy się z Państwem.
 
Renata Mazurek, Ewa Osińska, Agata Szklarkowska, PBW w Słupsku