„Aby istnieli wielcy poeci, muszą być wielcy czytelnicy” Walt Whitman

 

OD SŁUPSKIEJ JESIENI POEZJI DO SŁUPSKIEJ WIOSNY LITERACKIEJ.

 

Łza się w oku kręci, kiedy uświadamiamy sobie, że ”dwadzieścia lat minęło jak jeden dzień”. Kiedy przystępowaliśmy do organizowania I edycji Słupskiej Jesieni Poezji w najśmielszych marzeniach nie przypuszczaliśmy, że impreza ta wpisze się na stałe w kalendarz imprez kulturalnych naszego miasta i województwa (dawniej województwa słupskiego, a od 1999 r. województwa pomorskiego).

A jak to się zaczęło?

Ponad 20 lat temu w gabinecie ówczesnego Kuratora Oświaty Zygmunta Kulczewskiego pojawił się Marian Boratyński – prezes Towarzystwa Wilna i Grodna – z pomysłem zorganizowania cyklu spotkań poetom polskim mieszkającym w Wilnie. Kto mógłby się podjąć tego zadania? Zdaniem Kuratora Oświaty dyrektorka Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Słupsku, pani Mariola Łukasiuk oraz pracownicy biblioteki. Gośćmi pierwszej edycji byli poeci z Wilna, kraju i naszego regionu. Jako organizatorzy byliśmy mile zaskoczeni, że spotkania te cieszyły się dużym zainteresowaniem dzieci, młodzieży i nauczycieli. Jednak po trzech latach organizacji jesiennych spotkań z poezją podjęliśmy decyzję o zmianie pory roku spotkań. Czuliśmy, że formuła ogranicza nas tylko do poezji. Podobne odczucia miała młodzież, nauczyciele i fani literatury. Chcieli się spotykać również ze znanymi prozaikami i szeroko rozumianymi twórcami współczesnej literatury pięknej.

I tak oto w 1996 roku Słupska Jesień Poezji – pełna refleksji i melancholii – przeobraziła się w pełną optymizmu – Słupską Wiosnę Literacką. Impreza ewaluowała, obok spotkań z dziećmi i młodzieżą systematycznie odbywały się zespoły metodyczne, konferencje, warsztaty dla nauczycieli, wychowawców, bibliotekarzy. Nauczyciele wspólnie z Mistrzami Pióra poszukiwali nowych, ciekawych form pracy z młodym czytelnikiem. Organizatorzy nie zapomnieli również o przyszłych nauczycielach – studentach Pomorskiej Akademii Pedagogicznej (obecnie Akademii Pomorskiej). To w murach tej uczelni odbywały się sesje naukowe, spotkania autorskie z Gośćmi Słupskiej Wiosny Literackiej.

 

Za najistotniejsze w naszych działaniach na rzecz środowiska oświatowego i kulturalnego naszego regionu uznaliśmy:

Wsparcie szkolnej dydaktyki i procesów wychowawczychwyzwolenie w dzieciach i młodzieży emocji, dostarczenie okazji do pozytywnych przeżyć, kreatywnego spojrzenia na świat, wiary w swoje możliwości twórcze.

Ożywienie wiejskich szkół – w zaniedbanych kulturalnie miejscowościach, gdzie poza szkołą nie ma nawet biblioteki, wizyty znanych z podręczników poetów, pisarzy stały się wielkim świętem.

Doskonalenie nauczycieli poprzez dostarczenie wzorców, szczególnie w sferze komunikacji  z dziećmi i młodzieżą oraz możliwość wymiany poglądów z uznanymi praktykami literatury na konferencjach metodycznych, sesjach naukowych, wykładach  w Studium Bibliotekarskim oraz działaniach skierowanych do przyszłych nauczycieli – studentów Akademii Pomorskiej.

Ożywienie słupskiego środowiska kulturalno-oświatowegowizyty znanych w kraju postaci  życia literackiego, polskich twórców z Litwy, włączenie do spotkań słupskich literatów, możliwość zaprezentowania swojej twórczości w bezpośrednich kontaktach z czytelnikiem, wywiady w radio, telewizji, prasie, w następnych latach wystawy ilustratorów książek, spektakle kabaretowe, recitale itp.

Zacieśnienie kontaktów z instytucjami oświaty i kultury miasta i regionu oraz promocja Słupska i województwa  w kraju poprzez prezentację walorów kulturalnych i turystycznych zapraszanym Gościom.

 

„Myślę, więc czytam”  jest to hasło, które patronuje naszemu literackiemu. Pragniemy wprowadzać, wspólnie z nauczycielami, dzieci i młodzież w tajemniczy i intrygujący świat literatury, dostarczać im interesujących przeżyć, pobudzać wyobraźnię i umożliwiać im inne niż szkolne, spojrzenie na literaturę. Pragniemy przybliżać młodym czytelnikom przesłania, które przekazują literackie dzieła rodzimych twórców.

 

Goście Wiosny Literackiej.

Rosnąca z roku na rok popularność Słupskiej Wiosny Literackiej sprawiła, iż lista naszych Gości zawiera nazwiska wybitnych twórców współczesnej literatury. W ciągu wszystkich dotychczasowych edycji gościliśmy 97 twórców. Byli wśród nich Ci, którzy chętnie w wiosenne dni wracali i wracają po raz kolejny do grodu nad Słupią.

Każdy gość to wielka osobowość, o czym mogliśmy się przekonać w trakcie ponad tysiąca spotkań autorskich. Rozmowy, dyskusje – prowokowane twórczością naszych Gości – często powodują otwieranie się młodzieży na innych, zadumę nad smutkiem kolegi, nad ucieczką od rzeczywistości. Aby tego dokonać bardzo ważne były i są spotkania Mistrzów Pióra z nauczycielami, wychowawcami, i bibliotekarzami. Umiejętność nawiązywania kontaktu, nowatorskie metody prowadzenia spotkań autorskich wyzwalające aktywne uczestnictwo odbiorców, wysoko cenione wśród młodzieży poczucie humoru, szacunek dla innych i samego siebie – to cechy wspaniałych Mistrzów Pióra.

Od samego początku jest z nami osoba wyjątkowa, bardzo nam bliska – Pierwsza Dama współczesnej poezji dla dzieci i młodzi – WANDA CHOTOMSKA. Pani Wanda stała się niekwestionowaną Literacką Ambasadorką Słupska, a od 2003 roku jest Honorową Obywatelką naszego miasta. Kiedy rozpoczynaliśmy organizację tego Literackiego Święta, pozyskanie numeru telefonu lub adresu korespondencyjnego znanej osoby często graniczyło z cudem. Wówczas to notes pani Wandy był skarbnicą wiedzy i informacji. Tylko dzięki pomocy wielkiej Poetki mogliśmy uzyskać zastrzeżony numer telefonu. Kiedy powoływaliśmy się na znaną pisarkę znacznie łatwiej było nam namówić wielu twórców do uczestnictwa w naszym wiosennym literackim święcie.

Drugą ważną osobą, która przez wiele lat była z nami jest EMILIA WAŚNIOWSKA –  poetka, nauczycielka i dyrektorka poznańskiej szkoły. Pełna ciepła, tryskająca humorem poetka i znakomity pedagog, wielokrotnie spotykała się nie tylko z dziećmi i młodzieżą szkolną, lecz także ze studentami oraz członkami koła Polskiego Towarzystwa Psychologicznego skupiającego pracowników naukowych. O „cioci Emilce” (jak nazwały Ją nasze dzieci) można mówić bardzo długo, ale chyba najpełniej określają tę wspaniałą osobę słowa Małgorzaty Musierowicz, że „…Emilka chodzi sobie po świecie i zaraża miłością.”

 

Kilka słów o organizatorach SWL

Głównym organizatorem i koordynatorem Słupskiej Wiosny Literackiej jest Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Słupsku i, od 2000 r., Stowarzyszenie Edukacyjne „Volumin działające przy bibliotece. W organizacji Słupskiej Wiosny współpracuje z biblioteką wiele instytucji, placówek oświatowych i kulturalnych, szkół, nauczycieli, wychowawców, bibliotekarzy z całego województwa.

Prace związane z organizacją SWL rozpoczynają się wczesną jesienią od ustalenia daty. Następnie trwają rozmowy z naszymi Gośćmi. Kiedy jest ustalony termin i lista gości, kierujemy propozycję spotkań do placówek i szkół.  W tym czasie trwają też poszukiwania sponsorów, pisanie projektów na dofinansowanie imprezy. Kiedy opracowany jest już schemat spotkań przystępujemy do prac logistycznych. I tak do kwietnia lub maja. A potem już tylko myśl, aby wszystko udało się według planu, aby Goście dojechali na czas na spotkania, żeby dzieci były zadowolone ze spotkań, a Mistrzowie Pióra usatysfakcjonowani organizacją i przebiegiem spotkania. I tak oto się kręci literacka karuzela.

Miło jest nam słyszeć, że Słupska Wiosna Literacka jest znaną imprezą kulturalną w kraju, że stała się inspiracją dla wielu innych ośrodków do działań promujących polską literaturę współczesną. Kiedy słyszymy od Mistrzów Pióra, że wiosenne zaproszenie do grodu nad Słupią jest dla pisarza wyróżnieniem, to organizatorom serce rośnie. Wielokrotnie spotykaliśmy się ze słowami uznania i podziękowaniami za organizację tego wiosennego święta literackiego.

Przyznanie w 2003 roku prestiżowej Nagrody Specjalnej Polskiej Sekcji IBBY za upowszechnianie czytelnictwa było wyjątkowym wyróżnieniem. Nagrodę tę przyznano ówczesnej dyrektorce PBW – Marioli Łukasiuk za wieloletnią organizację Słupskiej Wiosny Literackiej – literackiego święta promującego czytelnictwo, propagującego najlepsze wzorce literatury wśród dzieci i młodzieży, za stworzenie niepowtarzalnej okazji poznania najwybitniejszych twórców kultury.

W 2004 roku  Stowarzyszenie Edukacyjna „Volumin” złożyło wniosek do Kapituły Nagrody Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej za Twórczość dla Dzieci i Młodzieży „Sztuka Młodym”. Wśród dziesięciu nominowanych do nagrody instytucji znalazła się Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Słupsku.

Wszystkie nagrody, wyróżnienia, podziękowania, a przede wszystkim ogromna radość dzieci i młodzieży płynąca z tych wyjątkowych spotkań uskrzydla organizatorów i umacnia w przekonaniu o celowości organizowania tego przedsięwzięcia.

 

 

Słupska Wiosna Literacka w liczbach.

 

UROCZYSTE INAUGURACJE SŁUPSKICH WIOSEN LITERACKICH / Biesiady literackie / 20 / Zamek Książąt Pomorskich, Ośrodek Teatralny „Rondo”, Teatr Impresaryjny, Polska Filharmonia Sinfonia Baltica w Słupsku

SPOTKANIA  AUTORSKIE / 1150 / Ponad tysiąc spotkań autorskich  w szkołach, bibliotekach i ośrodkach szkolno-wychowawczych

TWÓRCY WSPÓŁCZESNEJ  LITERATURY / 97  / Podczas dwudziestu edycji SWL gościliśmy 97 Mistrzów Pióra z różnych ośrodków w kraju, z naszego regionu oraz polskich literatów z Litwy

ZESPOŁY, KONFERENCJE METODYCZNE I  WARSZTATY DLA NAUCZYCIELI / 58 konferencji i zespołów metodycznych oraz warsztatów kierowanych do nauczycieli, wychowawców, bibliotekarzy

SESJE NAUKOWE / 15 / W Pomorskiej Akademii Pedagogicznej - obecnie Akademii Pomorskiej odbyło się 15 sesji naukowych o różnorodnej tematyce związanej z literaturą,  a kierowanych do studentów i nauczycieli

PODSUMOWANIA KONKURSÓW LITERACKICH / 10 / Konkurs im. Marty Aluchny-Emilianow „Poezja Młodych”, Ogólnopolski Konkurs Literacki Twórczości Dzieci i Młodzieży Gimnazjalnej, Konkurs Literacki dla Nauczycieli                                      

WARSZTATY  DLA  DZIECI  I MŁODZIEŻY / 6 / Celem warsztatów było pokazanie uczestnikom warsztatu pracy literata, poprzez ćwiczenia i rozwiązywanie zadań literackich oraz wsparcie samodzielnych prób literackich. Zajęcia prowadzone były przez Mistrzów Pióra.

WYSTAWY  I  WERNISAŻE / 8 / Wystawy prezentowane były w Galerii BWA Baszta Czarownic, Młodzieżowym Domu Kultury, Spichlerzu Richtera, Miejskiej Bibliotece Publicznej w Słupsku, Polskiej Filharmonii Sinfonia Baltica w Słupsku, a były to prace: prof. Janusza Stannego, Edwarda Lutczyna, Jacka Frankowskiego, Zbigniewa Jujki, Juliusza Szczęsnego-Batury, wystawa prac najlepszych ilustratorów i literatury dziecięcej „Miś dzieciom”, wystawa „Fiknijmy Koziołka” – prace ilustratorów książek dziecięcych. Liczne wystawy zdjęć i pamiątek Słupskiej Wiosny Literackiej prezentowane były w pomieszczeniach Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Słupsku.

KONCERTY / 12 / „Kabaret na kółkach-Chotomska i spółka”, Recital piosenek J. Brela w wykonaniu Jana Jakuba Należytego, Recital Leszka Długosza, Recital poezji śpiewanej Grzegorza Tomczaka „Ja to mam szczęście”, Koncert „Słupsk, Poznań, Warszawa – przyjaźń to piękna sprawa” – poznański zespół dziecięcy „Łejery”, „Słuchajcie! Fedorowicz! - czyli kabaret bez granic wieku”.